چند نکته مهم خطاب به طلاب برای ماه مبارک رمضان

به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام عابدی، استاد درس خارج حوزه، به نکات مهمی برای تبلیغ در ماه مبارک رمضان اشاره کردند.

بسم‌الله الرحمن الرحیم

حلول ماه مبارک رمضان را تبریک عرض می‌کنم. ماه رمضان، ماه عبادت و ماه ذکر و نماز و روزه است. اولاً این ماه را قرآن با عبارات مختلف به عنوان «مبارک» یاد کرده است؛ یک‌جا می‌فرماید: «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةٍ مُبَارَکَةٍ» که اشاره به شب قدری دارد که در ماه رمضان واقع شده و این شب قدر، مبارک است. یا می‌فرماید: «لَیْلَةُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ». معنای «مبارک» یعنی چیزی که اندک است، اما خیر و برکتش زیاد است؛ چیزی که از آن استفاده‌ی فراوان می‌شود، مبارک نامیده می‌شود.

درباره‌ی ماه مبارک رمضان، اولین نکته این است که انسان باید در ذهن خود داشته باشد که روزه، یک نوع عبادت است. همان‌طور که مثلاً وقتی می‌خواهیم نماز بخوانیم، برای حضور قلب در نماز، اولین مرحله این است که انسان در ذهنش باشد که دارد عبادت می‌کند؛ عبادتی که در آن نوعی کرنش، تواضع، پرستش و اطاعتِ امر و دستور خداوند وجود دارد. این، اولین مرحله‌ی حضور قلب است. حضور قلب در نماز یعنی اینکه من دارم امر خدا را اطاعت می‌کنم. در ماه مبارک رمضان هم اولین نکته همین است؛ یعنی ما داریم خدا را اطاعت می‌کنیم. این خود، حضور قلب در روزه به حساب می‌آید.

و این را باید بدانیم که ماه رمضان، ماه عبادت است. دعاها و ذکرهایی که در ماه رمضان وارد شده، شاید در هیچ‌وقتِ سال، البته غیر از روز عرفه، وجود نداشته باشد. شاید فقط بعدازظهرِ عرفه است که تنه به ماه رمضان می‌زند، و الا ماه رمضان از همه‌ی ایام، شریف‌تر و مقدس‌تر است.

اخلاق‌مداری؛ نیاز فوری جامعه در ماه رمضان

چیزی که امروز جامعه‌ی ما به آن خیلی نیاز دارد و در ماه رمضان باید روی آن تأکید شود، مسائل اخلاقی است؛ مسائل اخلاقی‌ای که متأسفانه به‌شدت به آن گرفتاریم. به‌عنوان مثال، ما طلبه‌ها باید خودمان را عادت بدهیم که همیشه از حوزه، از بزرگانمان، از علما و از روحانیون دفاع و حمایت کنیم. مثلاً اگر طلبه‌ای در شهری یا روستایی امامت جماعت، امامت جمعه یا سخنرانی دارد، باید از او حمایت کنیم. این حمایت، حمایت زبانی است؛ تعریف و تمجید از کارِ طلبه‌ها. این یک نکته است.

و خدای‌نکرده این‌گونه نباشد که پشت سر یکدیگر حرف بزنیم یا نسبت به هم سخنان تحقیرآمیز و توهین‌آمیز داشته باشیم؛ به‌ویژه با توجه به اینکه فضای مجازی به‌سرعت این حرف‌ها را پخش و منتشر می‌کند. این هم یک نکته‌ی اخلاقی است. یعنی حمایت از طلبه‌ها و گفتنِ خوبی‌های طلبه‌ها. اگر هم زمانی از کسی خطایی سر زد، بدانیم که همه معصوم نیستند و هر کسی ممکن است خطایی داشته باشد.

خانواده، ریشه‌ی آرامش یا منشأ آسیب‌ها

نکته‌ی مهم دیگری که در ماه مبارک رمضان خوب است خیلی روی آن تأکید شود، مسائل خانواده است. متأسفانه طلاق در جامعه زیاد شده و آثار بسیار گسترده‌ی اخلاقی و غیراخلاقی بر آن مترتب است. بنابراین روابط خانوادگی باید به هر طریقی که ممکن است مستحکم شود: رابطه‌ی فرزندان با پدر و مادر، رابطه‌ی خود پدر و مادر با یکدیگر، و نیز رابطه با خویشاوندان و همسایگان. این مسئله به‌وضوح در سیره‌ی پیامبر اکرم و همچنین در دستورات ائمه‌ی علیهم‌السلام دیده می‌شود.

پرهیز از سیاه‌نمایی؛ مسئولیتی اجتماعی و انقلابی

نکته‌ی بعد این است که در مسائل کشور، سیاه‌نمایی نکنیم. این یک واقعیت است که مردم امروز مشکلات اقتصادی دارند و این مسئله تقریباً عمومی است، اما سیاه‌نمایی درست نیست و شایعه‌پراکنی هم کار درستی نیست. به هر حال، این خود یکی از سلاح‌های دشمن است تا مردم را نسبت به نظام و انقلاب بدبین کند. این را مکرر عرض کرده‌ام که یکی از وظایف ما در حال حاضر این است که مردم را به کشور خودشان علاقه‌مند کنیم. نباید این‌گونه باشد که فکر کنیم مثلاً کشورهای دیگر وضعیت بسیار خوبی دارند و فقط اینجا مشکل وجود دارد. اولاً مشکلات، عمومی است و همه‌جا وجود دارد؛ فقط شکل آن در جاهای مختلف متفاوت است.

وطن‌دوستی و هویت ایرانی؛ کلید ارتباط با مردم

باید مردم را به کشور و سرزمین خود علاقه‌مند کرد. به‌عنوان مثال، کتاب‌هایی که درباره‌ی هویت ایرانی نوشته شده‌اند، نشان می‌دهند که مسلمان بودنِ ما مقدمه‌ای بر ایرانی بودنِ ماست. ما مسلمان هستیم و ایرانی هم هستیم. حتی کسی که کاری به دین ندارد، باز هم باید به کشور و سرزمین خود علاقه‌مند باشد. افکار و اندیشه‌هایی که فردوسی در شاهنامه مطرح کرده، در قالب ایرانی بودن و هویت ایرانی بیان شده است. به‌عنوان نمونه، اگر کسی بخواهد سخنرانی‌ای با عنوان «تاریخ ایران باستان از دیدگاه فردوسی» ارائه دهد، می‌بیند که چقدر مطالب اخلاقی در آن فراوان است. فردوسی شیعه بوده و شیعه‌ی متعصبی هم بوده است؛ فیلسوف هم بوده و اندیشه‌های کلامی و فلسفی بسیار زیادی دارد که همه‌ی این‌ها را در قالب هویت ایرانی خود و در شاهنامه بیان کرده است.

این‌ها از جمله موضوعاتی است که امروز بسیار لازم است و ما باید در مناسبت‌هایی مانند ماه مبارک رمضان، در سخنرانی‌ها و گفتگوهای خود، ایرانی بودن و افتخار به ایرانی بودن را ستایش کنیم و این مفاهیم را به مردم القا کنیم. مردم باید با پیشینه‌ی درخشان خود آشنا باشند؛ این آشنایی، بسیاری از مشکلات فرهنگی و فکری را حل می‌کند.

ان‌شاءالله خداوند توفیق بدهد که از برکات ماه مبارک رمضان بهره‌مند باشیم.